De kerk als klooster Zicht op de toekomst
ds. Jeroen Jeroense lanceerde in een artikel in Woord &Dienst, de gedachte om het kloostermodel te vertalen naar plaatselijke kerken ter vervanging van het in zijn en veler ogen verouderde pastorie-model.
Het artikel waarmee hij de aftrap gaf, kunt u downloaden om te lezen of te gebruiken als discussiestuk in kerkenraad of kerkbestuur. Uitvoeriger en mogelijk voor velen makkelijker leebaar is het pamflet 'De kerk als klooster', waarin ds. Jeroense zijn gedachten verder heeft uitgewerkt en waar verschillende mensen positief en kritisch op hebben gereageerd. Dit pamflet is te koop voor 6,95 bij www.narratio.nl
Omdat we vanuit het artikel en het pamflet willen komen tot een werkgroep van kloosterbouwers worden belangstellende opgeroepen zich hiervoor te melden. Zij ontvangen dan alle aanvullende informatie om te beginnen over een aantal studiedagen rond dit thema, en wel:
Ieder die mij een beetje kent, weet dat ik graag naar kloosters ga en daar ook over vertel.
Mij trof een pamflet van ds. Jeroen Jeroense met als titel: de kerk als klooster. Op een studiedag over de vraag hoe je de generatie 20-30 jarigen bereikt, heeft hij daarvan verteld. Ik was er niet, maar ik heb over dit idee wel gelezen.
De vraag die Jeroense al jaren bezig houdt is: Hoe kun je vandaag de dag kerk zijn op een vrolijke, authentieke manier, zonder al dat chagrijn, gejeremieer en narrigheid? Door een klooster lopend zag hij het antwoord op die vraag: een klooster heeft een kapel, een refter, een bibliotheek, een tuin. De plattegrond van het klooster werd voor hem een model voor hoe hij kerk wil zijn in de toekomst. De kerk als klooster heeft voor hem toekomst. Hoe dan? Wij zijn eraan gewend naar de kerk te gaan waar we bij horen, geografisch gezien. In de tijd van vandaag zijn mensen meer en meer mobiel, ze gaan naar de kerk van hun keuze. Het kloostermodel gaat niet uit van een territorium. Dichtbij of van ver; je wordt er gastvrij ontvangen. De deuren staan open voor iedere voorbijganger die even op adem wil komen. Je moet niets, je mag. De kerk als klooster honoreert volledig de mondigheid en de individualiteit van de mens. Niet de plaats waar je woont, bepaalt waar jij in de kerkbanken aan moet schuiven, maar je eigen spiritualiteit. En daar wil een mens best een tijd voor onderweg zijn.
De kerk als klooster is een centrum waar allerlei activiteiten op het grensgebied tussen religie en zingeving een plaats kunnen krijgen. Het is een centrum waar spiritualiteit, cultuur en kunst elkaar ontmoeten. De grondtoon voor alle verschillende activiteiten wordt gevormd door de getijden, vieringen waarin iedere dag het aardse leven als een kans wordt begroet. Deze vieringen zijn eenvoudig van opzet en hebben een ander karakter dan de zondagse. De bewoners en sympathisanten moeten in de praktijk het ritme van de getijden ondervinden en gestalte geven. In het centrum wordt geleefd en geleerd vanuit de joods-christelijke traditie. Rituelen en gedachten worden zo bewaard en doorgegeven. Het klooster als een soort bewaarplaats van dat wat in de loop der eeuwen waardevol is gebleken voor de spirituele mens. Het klooster als centrum heeft idealiter dan ook een goed geoutilleerde studieruimte. Een leerstudiehuis waar de moderne burger naar believen kan putten uit een schat aan literatuur. Het klooster als een kenniscentrum voor zingeving. Een belangrijke activiteit is het organiseren van lezingen welke een dialoog tussen zingeving en maatschappij bevorderen. Het centrum zoekt op deze manier steeds weer de ontmoeting met samenleving en andere religieuze tradities en stromingen. Het multireligieuze gesprek wordt niet geschuwd maar juist gezocht. Het zou mooi zijn wanneer kunstenaars eveneens een plek in het centrum zouden vinden. Kunst als creatieve uiting van de geest helpt mensen immers betrokken te raken bij zijn diepste emoties tot aan zijn spirituele dimensie toe. Kunst als ontroering is groter dan de mens zelf. Op deze manier zou er weer een brug geslagen kunnen worden tussen de wereld van de kunst en de religie. Naast pastorale aandacht voor de mensen die het klooster bezoeken, is het wezenlijk om ook een diaconale poot in het centrum onder te brengen. Dit maakt dat het klooster zijn inspiratie ook van de straat haalt en niet als een elitair kenniscentrum te boek komt te staan.Een uitdagend model van kerk zijn.
Met dank aan het pamflet van Jeroen Jeroense, ds. Huib Stolk
Workshop of gemeenteavond over ‘de kerk als klooster’ in plaatselijke gemeenten
Door een aantal gemeenteadviseurs van de PKN wordt een verwerking geboden over de kerk als klooster; in een korte workshopuitvoering (ongeveer een uur) en een uitvoerigere variant van circa twee uur ( bij voorbeeld een avond met een gemeente).
Kerk als klooster, donderdag 27 mei, 19.30 uur, Protestantse Kerk te Grave, classis Den Bosch. Info: 0412-627646
Voor meer informatie over deze workshop kunt u contact opnemen met:
Nelleke Drop
Gemeenteadviseur Protestantse Kerk in Nederland
c.drop@pkn.nl
tel. 06 - 15908551
Kloosters
Jeroense deed veel informatie en inspiratie op in: de:Norbertijnenabdij Tongerlo, Abdijstraat 40, B - 2260 Tongerlo (Antw.)Tel: +32-(0)14 53 99 06
Ook bezocht hij regelmatig:
Sint-Trudoabdij Male, Pelderijnstraat 14, 8310 Sint-Kruis Brugge
+32 50 / 36 70 20
(andere) kloosters in Nederland zijn te vinden via: http://klooster.startpagina.nl/